Phát huy vai trò của các Hiệp hội trong triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam

Chiều ngày 17/4/2026, tại trụ sở Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu đã chủ trì cuộc họp triển khai Quyết định số 458/QĐ-BCT ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050.

Cuộc họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham gia của đại diện lãnh đạo các Hiệp hội chuyên ngành như Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ Hàng hải Việt Nam (VISABA), cùng các Hiệp hội cảng biển, hàng không, vận tải ô tô, thương mại điện tử và các Hiệp hội logistics địa phương từ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Đồng Nai.

Cụ thể hóa Chiến lược quốc gia bằng Kế hoạch hành động ngành Công Thương

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, dịch vụ logistics đã khẳng định vị thế là ngành nền tảng có tính kết nối cao, thúc đẩy sản xuất và thương mại quốc tế. Việt Nam với độ mở kinh tế lớn và việc tham gia sâu rộng vào các hiệp định thương mại tự do đòi hỏi một hệ thống logistics hiện đại để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Giai đoạn vừa qua, việc thực hiện các Quyết định số 200/QĐ-TTg ngày 14/02/2017 của Thủ tướng Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 221/QĐ-TTg ngày 22/02/2021 đã tạo ra những tiền đề quan trọng, cải thiện môi trường kinh doanh và hình thành hệ thống dịch vụ phục vụ xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, những biến động trên thị trường thế giới, tiến bộ của khoa học công nghệ, sự thay đổi về địa giới hành chính và yêu cầu phân cấp từ ngày 01/7/2025 đã đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc cập nhật định hướng phát triển ngành dịch vụ logistics gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội và quy hoạch địa phương.

Trên cơ sở Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050 đã được phê duyệt tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg, Bộ Công Thương đã cụ thể hóa các mục tiêu bằng Kế hoạch hành động tại Quyết định số 458/QĐ-BCT. Kế hoạch này không chỉ phân công rõ trách nhiệm cho các đơn vị thuộc Bộ mà còn nhấn mạnh vai trò điều phối nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong tổ chức thực hiện, hướng tới việc đưa logistics trở thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và khối Hiệp hội

Tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội nghề nghiệp.

Chiến lược phát triển cũng xác định rõ giải pháp nâng cao vai trò của các Hiệp hội và doanh nghiệp tiên phong. Các tổ chức này đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng hiện đại và khuyến khích sự kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, cơ chế đối thoại chính sách thông qua Diễn đàn Logistics Việt Nam hàng năm sẽ tiếp tục được duy trì để tháo gỡ kịp thời các rào cản về cơ chế cho cộng đồng doanh nghiệp.

Gắn kết thực tiễn vận hành với mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững

Quá trình triển khai thực tế ghi nhận nhiều nỗ lực nhưng cũng không ít thách thức từ phía các Hiệp hội. Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) hiện đã hoàn thiện Kế hoạch hành động của Hiệp hội cụ thể cho từng nhiệm vụ chuyên biệt như đào tạo và triển lãm chuyên ngành nhưng cũng bày tỏ lo ngại về áp lực chi phí do biến động giá nhiên liệu và các tiêu chuẩn chuyển đổi xanh. Trong khi đó, Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP. Hồ Chí Minh (HLA), đơn vị đại diện cho khu vực chiếm 70% sản lượng container cả nước, cho biết đang tập trung vào đề án khu thương mại tự do và kết nối với các cảng quốc tế lớn để thu hút nguồn hàng trung chuyển.

Đại diện các Hiệp hội cùng thảo luận và nhận diện những thách thức của ngành logistics

Về hạ tầng giao thông, các Hiệp hội vận tải và hàng hải đã chỉ ra những điểm nghẽn ảnh hưởng đến chi phí logistics. Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam (VATA) phản ánh tình trạng mất cân đối khi đường bộ vẫn gánh vác phần lớn sản lượng vận tải do sự thu hẹp của đường sắt và tiềm năng đường thủy chưa được khai thác hết.

Bên cạnh đó, các đại diện từ VISABA và Hiệp hội Chủ tàu kiến nghị cần có biện pháp kiểm soát các loại phụ phí do hãng tàu ngoại tự ý áp đặt và khẩn trương nạo vét luồng lạch, xử lý các hạn chế về tĩnh không cầu để khơi thông tuyến thủy nội địa. Ở góc độ nhân lực, Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) đề xuất cần sự gắn kết chặt chẽ hơn trong việc cung cấp dữ liệu thực tế và cơ hội thực tập để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự chất lượng cao.

Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các Hiệp hội chưa hoàn thành kế hoạch hành động triển khai Chiến lược cần khẩn trương xây dựng và gửi về Bộ để được hỗ trợ tham vấn. Cục sẽ chủ trì việc lập danh bạ của Nhóm công tác nhằm tăng cường sự phối hợp giữa các bên. Các Hiệp hội có trách nhiệm gửi báo cáo định kỳ về những khó khăn vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động để cơ quan quản lý có cơ sở xử lý.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương hiện đang trình chủ trương công nhận ngày 06/5 hàng năm là Ngày Logistics Việt Nam, dựa trên dấu mốc lịch sử Bác Hồ ký sắc lệnh thành lập Nha Tiếp tế năm 1946. Việc xác lập ngày kỷ niệm này được kỳ vọng sẽ trở thành mốc thời gian quan trọng để toàn ngành tập trung các hoạt động cao điểm, góp phần nâng cao nhận thức xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành logistics Việt Nam trong tương lai.