Định danh nguồn gốc – Bước đệm để yến sào Việt vươn ra quốc tế

Định vị giá trị cốt lõi, minh bạch hóa chuỗi cung ứng nhà yến

Sự kiện quy tụ đông đảo các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về mã định danh cơ sở nuôi, chống hàng giả, thúc đẩy chuỗi giá trị ngành yến phát triển bền vững. Bên cạnh đó, đây còn là dịp tôn vinh những giá trị đặc biệt của ngành yến Việt Nam, hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia, góp phần nâng cao vị thế sản phẩm nội địa trên thị trường quốc tế. Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Lê Thành Đại, Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định danh nguồn gốc, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu yến sào Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. Ông Đại cũng kêu gọi sự chung tay của toàn ngành để tạo ra những bước đột phá mới.

Tiếp nối tinh thần đó, ông Nguyễn Quang Duy, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần DT Group, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Yến sào Việt Nam đã có bài phát biểu, nhấn mạnh giá trị của yến Việt không chỉ nằm ở sản phẩm dinh dưỡng quý mà còn là điều kiện tự nhiên đặc biệt, lịch sử nghề yến, kinh nghiệm nhiều thế hệ, công sức người nuôi – khai thác – chế biến, cùng khoa học công nghệ, khát vọng nâng tầm thương hiệu Việt.

Ông Duy đặc biệt đánh giá cao định hướng khảo sát, xây dựng dữ liệu trên 6 nhóm giá trị cốt lõi gồm: sản phẩm tinh hoa; văn hóa – lịch sử – di sản; con người; thương hiệu – doanh nghiệp; khoa học công nghệ & đổi mới sáng tạo; và các vùng yến Việt Nam. Để hành trình có chiều sâu, ông đề nghị ba nguyên tắc: tiêu chí khoa học, minh bạch, tránh hình thức; phối hợp chặt chẽ giữa Hiệp hội – chính quyền địa phương – chuyên gia – doanh nghiệp – người nuôi yến; và tôn vinh phải gắn với chuẩn hóa chất lượng, bảo vệ người tiêu dùng, mở rộng xuất khẩu.

Ông Duy kỳ vọng “Bản đồ Tinh hoa Yến Việt” sẽ là hệ thống dữ liệu lâu dài, giúp nhận diện vùng yến, sản phẩm, thương hiệu, doanh nghiệp, con người, văn hóa và công nghệ tiêu biểu; mỗi mã QR không chỉ cung cấp thông tin mà còn kể câu chuyện chân thực về trí tuệ, lao động và khát vọng người Việt. Thay mặt cộng đồng doanh nghiệp, ông Duy cam kết đồng hành cùng Hiệp hội, đổi mới công nghệ, minh bạch nguồn gốc, nâng cao chất lượng, thực hiện nghiêm an toàn thực phẩm, cùng các địa phương xây dựng chuỗi giá trị bền vững, chống hàng giả, bảo vệ uy tín ngành yến Việt Nam.

Dưới góc độ chuyên môn, ông Dương Duy Lâm Viên, Viện trưởng Viện Kỷ lục Việt Nam đã trình bày chuyên đề “Tinh hoa Yến Việt – Từ giá trị đặc biệt đến giá trị Kỷ lục”. Ông đề xuất triển khai khảo sát dựa trên tiêu chí khoa học, minh bạch, thực tế, tránh hình thức; đồng thời nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệp hội, chính quyền địa phương, chuyên gia và doanh nghiệp. Tương tự Hiệp hội Yến sào Việt Nam, ông Viên mong rằng “Bản đồ Tinh hoa Yến Việt” sẽ sẽ trở thành hệ thống dữ liệu sinh động, kể câu chuyện chân thực về ngành yến, gắn việc tôn vinh với chuẩn hóa chất lượng, bảo vệ người tiêu dùng.

Từ định danh đến bảo vệ thương hiệu

Trong khuôn khổ Diễn đàn, các chuyên gia lần lượt trình bày nhiều tham luận quan trọng, cập nhật quy định pháp lý và giải pháp thực tiễn cho ngành yến. Cụ thể, ông Lê Hoàng Lộc, chuyên viên Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. HCM đã hướng dẫn chi tiết quy trình kê khai mã định danh cơ sở nuôi chim yến. Theo đó, các cơ sở chăn nuôi bắt buộc phải kê khai thông tin trực tuyến trên hệ thống dữ liệu quốc gia thay vì báo cáo giấy định kỳ 6 tháng một lần. Cán bộ thú y xã/phường sẽ quản trị hệ thống, phê duyệt. Ông cũng hướng dẫn trực quan các bước nhập liệu cơ bản, giúp các hộ chăn nuôi dễ dàng thực hiện trong khoảng 10 phút.

Bên cạnh yếu tố pháp lý về chăn nuôi, bài toán chống gian lận thương mại cũng được đặt ra cấp thiết. Ông Nguyễn Viết Hồng, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng TP.HCM, Tổng Giám đốc Công ty Vina CHG nhận diện các vấn nạn trong thị trường yến hiện nay như trộn lẫn nguồn gốc, gian lận chất lượng/định lượng, làm giả nhãn hiệu, bao bì, lợi dụng thương mại điện tử để bán hàng kém chất lượng.

Ông Hồng đề xuất doanh nghiệp cần xác lập quyền sở hữu trí tuệ làm nền tảng pháp lý đầu tiên; xây dựng hệ sinh thái chống hàng giả toàn diện với đa lớp công nghệ như tem QR, SMS, công nghệ nước, AI tư vấn 24/7, phần mềm truy xuất nguồn gốc; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, báo chí, đội ngũ pháp lý để xử lý triệt để các hành vi xâm phạm.

Nhìn nhận vấn đề ở góc độ hội nhập, ông Trần Giang Khuê, Trưởng Văn phòng đại diện miền Nam Cục Sở hữu trí tuệ đã phân tích tầm quan trọng chiến lược của tài sản trí tuệ, vô hình hóa tài sản đối với doanh nghiệp ngành yến trong tiến trình xuất khẩu. Ông Khuê nhấn mạnh nghĩa vụ tuân thủ các rào cản pháp lý về xuất xứ, chất lượng, định danh, phát triển xanh Net Zero, đặc biệt là sở hữu trí tuệ khi đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài. Ông Khuê cũng giới thiệu chính sách hỗ trợ tài chính từ Nhà nước như Nghị quyết 68 và chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp cách định vị thương hiệu từ sản phẩm, tổ chức đến chỉ dẫn địa lý, thương hiệu quốc gia, khai thác sức mạnh của công nghiệp văn hóa để gia tăng giá trị sản phẩm yến lên gấp nhiều lần.

Diễn đàn còn chứng kiến Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Hiệp hội Yến sào Việt Nam với Viện Kỷ lục Việt Nam và Hội Kỷ lục Việt Nam; cùng Lễ phát động “Hành trình Tinh hoa Yến Việt” do Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Việt Nam cùng đại diện Viện Kỷ lục Việt Nam và Viện Đào tạo Y Dược (Trường Đại học Thủ Dầu Một) thực hiện. Cũng trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã ra mắt nhóm Nghiên cứu khoa học và ứng dụng dinh dưỡng yến sào Việt Nam, kỳ vọng sẽ mang đến nhiều công trình khoa học đột phá, góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng, ứng dụng của yến sào vào đời sống.