Quốc hội thảo luận, góp ý về dự thảo chính sách giảm thuế đối với xăng dầu, nhiên liệu bay

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, ngày 10/4/2026, tại Hà Nội diễn ra các phiên thảo luận ở các tổ, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu phù hợp với bối cảnh mới

Về lĩnh vực năng lượng, tại phiên thảo luận ở Tổ 10 (gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La), Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình đồng tình với những giải pháp Chính phủ đề ra trong báo cáo trình Quốc hội, nhưng nhấn mạnh đến giải pháp về an ninh năng lượng, nhất là đánh giá tác động từ xung đột tại Trung Đông, báo cáo đánh giá tác động đối với nền kinh tế và một số ngành, lĩnh vực liên quan, có kịch bản và giải pháp ứng phó tương ứng. Theo đó, Chính phủ cần sớm ban hành đề án, chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng; tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết 70 của Trung ương về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2045 và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Bên cạnh đó, nâng cao vai trò của Tổ công tác về an ninh năng lượng, chủ động dự báo và có chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, không để bị động, bất ngờ về an ninh năng lượng. Tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm thuế, phí đến hết tháng 6 hoặc đến 31/12/2026 nhằm bình ổn giá xăng dầu, sử dụng tiết kiệm năng lượng hiệu quả, hỗ trợ doanh nghiệp chịu tác động, nhằm đảm bảo kinh tế vĩ mô. Tăng cường năng lực dự trữ xăng dầu tối đa 3 tháng và sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu phù hợp với bối cảnh mới.

Tại phiên thảo luận Tổ 1 (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội), các đại biểu tham dự đóng góp ý kiến cho Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu, nhiên liệu bay.

Theo đó, trước những biến động của giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt trên thế giới, để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng, dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa, trong đó có việc ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt từ 24 giờ ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026, qua đó, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp cấp bách áp dụng thời gian ngắn trong khi tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng, dầu trong nước.

Để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội ban hành theo thẩm quyền. Dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít. Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Thực hiện các giải pháp nhằm giữ ổn định giá xăng dầu thị trường trong nước

Các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết Quốc hội về chính sách điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ, áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026, nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu và biến động tăng giá, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng.

Từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp, đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Lê Hồng Hà, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam khẳng định, Nghị quyết này cần được xem xét, quyết định kịp thời và ban hành ngay để sớm có hiệu lực thi hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn cũng như niềm mong đợi của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp. Về một số nội dung cụ thể của dự thảo Nghị quyết, đại biểu cho rằng cần có cơ chế hợp lý, giao Chính phủ tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo sự chủ động và hiệu quả khi có các tình huống phát sinh.

Về phạm vi điều chỉnh của chính sách, đại biểu Lê Hồng Hà bày tỏ tán thành với phạm vi điều chỉnh về thuế. Tuy nhiên, theo đại biểu, thuế chỉ là một trong những công cụ để điều tiết, đề nghị có thêm các chính sách thực chất và hiệu quả hơn như đảm bảo điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, tính ổn định của thị trường. Đại biểu cũng đề nghị không nên chốt thời gian thực hiện Nghị quyết là 30/6/2026 mà nên giao cho Chính phủ quyền chủ động điều chỉnh thời gian hiệu lực của nghị quyết và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất để đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành, đồng thời giữ vững vai trò quyết định của Quốc hội.

Một số đại biểu cho rằng nếu giảm thuế mà giá không giảm tương ứng thì chính sách sẽ bị hấp thụ ở những khâu trung gian và khi đó, hiệu quả xã hội của chính sách không đạt kỳ vọng. Do đó, cần có cơ chế kiểm soát minh bạch giá và trách nhiệm giải trình trong thực hiện chính sách, cùng với đó là đảm bảo về ngân sách và trách nhiệm trong điều hành.

Đại biểu Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, qua khảo sát, VCCI nhận thấy tình hình nguyên liệu sản xuất khan hiếm, tăng giá không chỉ là vấn đề của các doanh nghiệp có sử dụng xăng dầu mà còn của các doanh nghiệp sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ xăng dầu. Bên cạnh đó, chi phí tăng cao, thời gian giao hàng kéo….

Đại biểu Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh kỳ vọng của các doanh nghiệp về Nghị quyết của Quốc hội ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu, nhiên liệu bay nhanh chóng được ban hành, cùng với các giải pháp điều hành, thực hiện, làm sao để giá xăng dầu thị trường trong nước được ổn định, không bị biến động quá mạnh.